//
you're reading...
Biz - Kinh doanh, Marketing & Branding

Bạn đã sẵn sàng cho Làn sóng khởi nghiệp kế tiếp?

David Butler – Phó chủ tịch mảng sáng tạo của Coca-cola, trong cuốn sách mới có tên Thiết kế để vươn lên: Cách Coca-Cola kết hợp quy mô và sự nhạy bén (và bạn cũng có thể) (đồng tác giả cùng Linda Tischler), đã khám phá mối quan hệ giữa thiết kế, khởi nghiệp và phát triển tổ chức, đồng thời, chỉ ra điều gì cần thiết để nắm bắt làn sóng khởi nghiệp kế tiếp.

Nguồn ảnh:

Nguồn ảnh:


Là người có tuổi thơ gắn bó với môn lướt sóng, David Butler cho rằng, nếu như chú ý, chúng ta có thể nhận ra người lướt sóng và doanh nhân khởi nghiệp có rất nhiều điểm chung. Họ đều phải không ngừng tìm kiếm những con sóng lớn đang sắp đến gần.

Nếu như kỹ năng sống còn của người lướt sóng chính là quan sát những đợt sóng được hình thành như thế nào, từ đó “định vị” bản thân mình vào đúng vị trí, thì kỹ năng quan sát và định vị cũng là điều không thể thiếu đối với một doanh nhân khi khởi sự một công việc kinh doanh hay mở rộng doanh nghiệp mình đang vận hành.

David Butler cho rằng, làn sóng khởi nghiệp và sáng tạo kế tiếp đang đến rất gần. Tuy nhiên, giống như người lướt sóng, chúng ta – dù là cá nhân hay doanh nghiệp – đều phải định vị mình vào đúng vị trí nếu muốn “bắt kịp” làn sóng khởi nghiệp mới đang được hình thành này.

Chúng ta hãy cùng David nhìn vào tương lai của khởi nghiệp, bắt đầu từ thời kỳ dotcom (công ty internet).

Năm 1988, David Butler và vợ đã chuyển tới New York – một tâm điểm của sự bùng nổ dotcom thời bấy giờ.

David nhớ lại, thời điểm đó, các công ty lớn đều muốn nhanh chóng phát triển hoạt động thương mại điện tử. Khi đó, chỉ đơn giản thêm tiền tố “e” hoặc hậu tố “.com” vào tên công ty là có thể làm tăng giá cổ phiếu của công ty một cách đáng kể, và mọi công ty đều muốn như vậy.

Một loạt những công ty mới tinh, trên nền tảng internet, mọc lên như nấm sau cơn mưa xuân. Những công ty kiểu này sau đó gần như “bị tai tiếng” vì sự phát triển quá “nóng” cũng như sự tan vỡ nhanh một cách chóng mặt.

Mô hình kinh doanh dựa trên “ảo tưởng” và sự thịnh vượng bất thường của thị trường đã tạo ra bong bóng kinh tế khổng lồ dễ dàng vỡ xẹp, mở đầu cho thời kỳ suy thoái kinh tế đầu thập niên 2000 của Hoa Kỳ.

Một trong những trường hợp đổ vỡ lớn nhất phải kế đến công ty Boo.com, theo David Butler.

Boo.com chính là một trong những công ty đầu tiên áp dụng mô hình kinh doanh 100% trên nền tảng thương mại điện tử và chỉ bán sản phẩm của các thương hiệu thời trang lớn trực tuyến. Công ty này đã chi ra 135 triệu USD để đầu tư mạo hiểm trong vòng 18 tháng, trước khi ra mắt sản phẩm đầu tiên. Ra mắt vào mùa Thu năm1999, công ty này nhanh chóng phá sản vào giữa tháng 5 năm 2000.

Vào năm 2001, ánh sáng của trào lưu dotcom bắt đầu mờ nhạt. Startup.com đã thống kê và ghi lại thực tế điên rồ của thời kỳ này. Vào năm 2002, kỷ nguyên dotcom chính thức chấm hết.

Sau đó, cũng vào khoảng thời gian tương tự, Steve Blank bắt đầu giảng dạy về cách tiếp cận mới đối với việc khởi nghiệp tại Đại học UC Berkeley. Ông đã viết lại cách tiếp cận này trong một cuốn sách của của mình.

Thay vì đổ vào thật nhiều tiền hay đầu tư dòng vốn khổng lồ, tác giả này ủng hộ phương pháp tiếp cận mới đối với các công ty mới khởi nghiệp. Ông định nghĩa một công ty khởi nghiệp là “một tổ chức tạm thời tìm kiếm một mô hình kinh doanh có thể lặp lại”.

Phương pháp tiếp cận của Blank nhấn mạnh việc tập trung vào phát triển khách hàng và phát triển sản phẩm một cách nhanh lẹ trong khi vẫn tập trung vào mô hình kinh doanh từ những ngày đầu.

Phương pháp này sau đó đã được ủng hộ và nhấn mạnh bởi Eric Reis trong một cuốn sách khác. Và phương pháp trên nhanh chóng trở thành “bản thảo chuẩn mực” cho hầu hết các doanh nhân bắt đầu khởi nghiệp trên toàn cầu.

Ngày nay, những người sáng lập các doanh nghiệp không còn là những người chúi mũi vào chiếc máy tính trong những gara chật chội nhỏ bé. Mark Zuckerberg, Jack Dorsey, và Elon Musk nay đã là những người nổi tiếng của thế giới.

Techstar, từng chỉ là một công ty khởi nghiệp nhỏ, nay đã trở thành công ty nổi tiếng về cố vấn khởi nghiệp, sở hữu show truyền hình thực tế riêng. Và cả những chương trình khác như, StartUps, Startup Junkies, Startup­land, Dragon’s Den, và Shark Tank, đều khiến cho việc xây dựng một doanh nghiệp xuất hiện trên truyền hình như một điều hấp dẫn khó cưỡng, tới mức hầu như tất cả mọi người đều có thể mơ về việc thành lập một công ty riêng.

Khởi nghiệp nay đang trở thành xu hướng. Chưa bao giờ việc bắt đầu một công việc kinh doanh lại dễ dàng như hiện nay. Rất nhiều công cụ mới sẵn có khiến cho quy trình khởi nghiệp trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết.

Chẳng hạn, Startup Weekend, một tổ chức phi chính phủ có trụ sở ở Seattle với chi nhánh tại 100 quốc gia, đã giúp những người muốn khởi nghiệp học cách nào để đi từ ý tưởng đến khởi nghiệp thực sự.

Nếu như bạn không biết bắt đầu từ đâu, bạn có thể học chỉ trong 54 giờ, chỉ với 100 đô, ở hầu hết mọi thành phố trên thế giới.

Startup Weekend hiện cũng đã hoạt động tại TP. Hồ Chí Minh và Hà Nội. Nhưng thậm chí cũng không cần tới Startup Weekend, bạn có thể tải những ứng dụng miễn phí hoặc những cuốn sách miễn phí về phân tích, về cách tạo ra phác thảo mô hình kinh doanh. Có hàng nghìn tổ chức khắp thế giới giúp bạn liên hệ với các cộng đồng khởi khiệp ở địa phương.

Bạn cũng sẽ không cần có một người thân giàu có hoặc một quỹ đầu tư mạo hiểm để tài trợ cho công việc kinh doanh của mình. Rất nhiều doanh nghiệp và các trường đại học có các tổ chức ươm mầm hoặc các chương trình giúp bạn tìm kiếm quỹ và người cố vấn cho những gì bạn đang cần. Hoặc bạn có thể chỉ cần đăng tải ý tưởng của mình vào một kênh crowdfunding như Kickstarter.

Những công cụ mới, những cộng đồng hay những hình thức mới để tiếp cận nguồn tài chính này đều đóng góp vào hệ sinh thái khởi nghiệp hiện nay. Đó chính là làn sóng khởi nghiệp thứ hai – làn sóng chúng ta đã và đang thấy trong thập kỷ vừa qua.

Những công cụ mới, những cộng đồng hay những hình thức mới để tiếp cận nguồn tài chính đều đóng góp vào hệ sinh thái khởi nghiệp hiện nay. Đó chính là làn sóng khởi nghiệp thứ hai – làn sóng chúng ta đã và đang thấy trong thập kỷ vừa qua.

Hệ sinh thái khởi nghiệp này đang hoạt động hiệu quả. Trên thực tế, ước tính cứ mỗi tháng, chỉ riêng tại nước Mỹ, có hơn 500.000 doanh nghiệp mới được bắt đầu. Từ đó chúng ta có thể tưởng tượng được con số trên phạm vi toàn cầu với những người bắt đầu những công việc kinh doanh bên cạnh việc làm hàng ngày, hoặc từ bỏ công việc làm công ăn lương của mình với hy vọng bắt đầu những công ty tăng trưởng đột phá như Facebook.

Điều này không chỉ xảy ra ở khu vực tư nhân. Chính phủ và các tổ chức phi chính phủ cũng trở thành một phần của hệ sinh thái khởi nghiệp này. Thành phố New York muốn trở thành thành phố khởi nghiệp. Colorado muốn trở thành bang khởi nghiệp, nhằm tạo ra hệ sinh thái sáng tạo mà chúng ta thường liên hệ với thung lũng Silicon nhưng ở một quy mô lớn hơn. Điều này trong thực tế đang có hiệu quả: Năm 2013, một nghiên cứu chỉ ra rằng, ở Colorado, cứ mỗi 72 giờ sẽ có một doanh nghiệp mới được thành lập.

Nhưng liệu câu chuyện có dừng ở đó? Chúng ta đã thực sự đạt được mục tiêu hay chưa? Liệu tất cả những gì chúng ta cố gắng chỉ là để tung ra các doanh nghiệp mới là đủ? Bạn sẽ nghĩ rằng với tất cả những công cụ và hệ sinh thái toàn cầu đang vươn lên như hiện nay, sẽ có rất nhiều các doanh nghiệp như Evernotes, Dropboxes và WhatApps.

Nhưng thực tế không phải như vậy, David Butler nhấn mạnh. Xây dựng một doanh nghiệp khởi nghiệp trở thành một công ty tỷ đô vẫn chỉ là giấc mơ đối với gần như hầu hết mọi người. Những con số thực tế rất khắc nghiệt: 90% các doanh nghiệp khởi sự đều gặp phải thất bại.

Tại sao? Có một điều vẫn được mọi người đổ lỗi: Do quy mô. Bắt đầu một công việc kinh doanh đã khó, nhưng nó khó hơn rất rất nhiều để gia tăng quy mô doanh nghiệp đó.

Thế giới đang thay đổi và ngày phức tạp hơn. Điều này tạo ra nhiều sự ma sát và rào cản cho việc các doanh nghiệp gia tăng quy mô.

Những doanh nghiệp lớn, đã thành công biết cách tăng quy mô như thế nào nhưng họ lại không biết bắt đầu từ đâu. Tại sao? Bởi việc bắt đầu kinh doanh rất khác so với việc tăng quy mô.

Và trong khi có rất nhiều công cụ cũng như mọi người đều nhấn mạnh về việc doanh nghiệp cần tinh gọn, ngược lại, chúng ta lại vô cùng khan hiếm công cụ và thông tin để biết được làm cách nào để vượt qua được ranh giới giữa bắt đầu doanh nghiệp và gia tăng quy mô doanh nghiệp.

Dưới đây là 4 điểm khác biệt giữa bắt đầu và gia tăng quy mô:

1/ Bắt đầu khởi nghiệp đòi hỏi sự linh hoạt. Khi bạn bắt đầu, bạn cần phát triển “tài sản” của riêng mình (bao gồm: sở hữu trí tuệ, sản phẩm riêng, thương hiệu của bạn, những mối quan hệ bán lẻ). Trong khi đó, tăng quy mô chính là tận dụng những “tài sản” sẵn có của mình để có được giá trị tốt nhất từ những tài sản đó.

2/ Bắt đầu khởi nghiệp đòi hỏi sự khám phá và quy trình lặp một cách hiệu quả và nhanh chóng, từ đó, bạn có thể xây dựng được mô hình kinh doanh phù hợp. Trong khi đó, gia tăng quy mô chính là sự chuẩn hoá và thực thi mô hình kinh doanh của bạn để có thể tận dụng được tối đa những mối quan hệ sẵn có.

3/ Bắt đầu khởi nghiệp chính là bạn luôn phải sẵn sàng xoay chuyển – cả đội nhóm cần phải sẵn sàng nghĩ lại cũng như bắt đầu lại nếu như có điều gì đó hoạt động không hiệu quả như đã kỳ vọng. Trong khi đó, tăng quy mô chính là việc bạn phải lên kế hoạch – việc phát triển một năng lực cốt lõi trong quy trình lên kế hoạch là điều vô cùng quan trọng.

4/ Cuối cùng, bắt đầu khởi nghiệp đòi hỏi bộ máy cần tinh gọn nhất có thể: vận động thật nhanh trong khi tận dụng một cách tối đa những nguồn lực sẵn có. Tất cả các doanh nghiệp khởi nghiệp đều bắt đầu với nguồn lực hạn chế, đây là một lẽ tự nhiên. Nhưng các doanh nghiệp lớn lại hoàn toàn khác – họ tính toán bằng những đơn vị như hàng triệu, hàng năm và bằng nguồn lực của các phòng ban, thay vì đơn vị như hàng tuần, hàng trăm và nguồn lực chỉ của những cá nhân ở các công ty khởi nghiệp.

Điều gì sẽ xảy ra nếu chúng ta có thể giúp các chủ doanh nghiệp không ngừng mở rộng quy mô công ty? Hãy tưởng tượng nếu chúng ta có thể giúp hơn 10% doanh nghiệp khởi nghiệp tăng quy mô. Hoặc xa hơn nữa, nếu chúng ta có thể giảm con số 90% doanh nghiệp khởi nghiệp thất bại xuống còn một nửa?

Đối với những doanh nghiệp quy mô lớn, điều gì có thể xảy ra nếu chúng ta có thể giúp lãnh đạo các doanh nghiệp này tránh được việc phải cắt bỏ những bộ phận sản xuất không hiệu quả, giống như trường hợp Kodak phải đóng cửa bộ phận sản xuất máy ảnh kỹ thuật số?

Nếu việc đó diễn ra không chỉ ở nước Mỹ mà ở mọi quốc gia trên thế giới. Hãy nghĩ đến tác động có thể được tạo ra với nền kinh tế của chúng ta.

Franck Nouyrigat, đồng sáng lập của Startup Weekend, đã giới thiệu khái niệm về gia tăng quy mô vào năm 2013. Ông định nghĩa việc gia tăng quy mô giống như “một doanh nghiệp tìm kiếm kích thước lớn nhất họ có thể đạt được”.

Franck đã gợi ý rằng chúng ta cần đầu tư sự tập trung và nỗ lực vào việc tạo ra sự gia tăng quy mô cho các doanh nghiệp một cách hết mình, giống như điều chúng ta đã làm với việc tạo ra các doanh nghiệp khởi nghiệp. “Và tôi hoàn toàn đồng ý với điều đó”, David Butler nhấn mạnh.

“Tôi nghĩ rằng chúng ta mới bắt đầu lờ mờ hình dung ra được một phần những gì có thể xảy ra khi những doanh nghiệp khởi nghiệp bắt tay với các công ty lớn, đặc biệt là những tập đoàn đa quốc gia, cùng nhau nỗ lực để tạo ra hình thức kinh doanh mới. Tôi không nói về việc các doanh nghiệp lớn, đã thành công gây quỹ hay cố vấn cho các doanh nghiệp mới khởi nghiệp. Điều tôi muốn nói tới chính là khi tất cả các doanh nghiệp khởi nghiệp và các công ty lớn đều hiểu rằng mình có những thế mạnh gì có thể đưa lên bàn đàm phán, cùng nhau thiết kế và xây dựng những điều mới”, David gợi ý.

Điều gì có thể xảy ra nếu các doanh nghiệp lớn cởi mở chia sẻ những tài sản của họ – thương hiệu, mối quan hệ, các kênh phân phối – và kết hợp với các doanh nhân trẻ để tạo ra lợi nhuận theo cách hoàn toàn mới?

Điều này có thể mở ra một cấp độ hoàn toàn mới về độ đa dạng và các hoạt động kinh tế trong hệ sinh thái. Hãy tưởng tượng, nhiều nữ lãnh đạo hơn, nhiều nhân viên hơn, nhiều trẻ em, nhiều ngành công nghiệp hơn, nhiều quốc gia hơn sẽ thu lợi từ hình thức hợp tác này.

Tuy vậy, hình thức này sẽ thách thức quan niệm truyền thống về khái niệm “doanh nhân khởi nghiệp”. Bởi khởi nghiệp, thực chất, cốt lõi của nó, chính là việc hành động! Khi ai đó nói điều gì đó không thể thực hiện, các doanh nhân khởi nghiệp tìm ra cách để nó trở thành hiện thực. Họ tạo ra những đội nhóm, họ tìm ra nguồn tài chính, và họ đạt được thành công.

“Tôi tin rằng bạn không cần thiết phải bắt đầu dự án kinh doanh của riêng bạn mới có thể là một doanh nhân khởi nghiệp. Chúng ta đều bắt đầu những thứ mới mỗi ngày: dự án mới, kế hoạch mới, đội nhóm mới và những quy trình mới. Chúng ta đều muốn những điều mới này thành công, để gia tăng quy mô, và thành công nhất có thể. Do vậy, trong khi bạn có thể không bao giờ bắt đầu công việc kinh doanh mới của bạn, bạn có thể ít nhất hãy nghĩ và hành động như một doanh nhân khởi nghiệp, bất kể bạn đang làm gì”, David nói.

Bạn hãy tưởng tượng nếu bạn, doanh nghiệp của bạn, tổ chức của bạn và cộng đồng của bạn có thể tạo ra một văn hoá hành động. Và hãy tưởng tượng nếu chúng ta có thể tạo ra văn hoá đó khắp mọi nơi. Điều gì có thể xảy ra nếu chúng ta có thể trao quyền cho những nhân viên trong công ty mình, hay tất cả mọi người làm việc đó?

Chúng ta có thể tạo ra nhiều việc làm hơn, những nền kinh tế khoẻ mạnh hơn, nhiều cơ hội hơn, sự đa dạng hơn, và thậm chí xã hội giàu có hơn trên toàn thế giới, nếu làm được như vậy, theo David Butler.

(Theo FastCompany)

Bài dịch được đăng trên báo Doanh Nhân Sài Gòn, tham khảo thêm tại:
Advertisements

About Huyên Trần

About the blog and me Some of you may wonder why the blog title is HuyeenTraanViet. I am a Vietnamese. And in Vietnamese, double e means ê & double a means â. My full name is Trần Huyên. “Viet” here represents Vietnam and also writing in Vietnamese. Via the name, I would like to say I am proud of where I am from, as well as, I am always motivated to contribute to a better Vietnam. Again, I am Huyên. I love myself (even I am not sure I am treating myself well enough). I love my family, which is my biggest concern in life. I love personal development. I love writing. I love FOOD (it is caplocked as it is my great passion in life). I love friends. I love working in marketing & branding. ... There are so many many things I love in this life. Therefore, life can’t wait!!!

Discussion

No comments yet.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: